Art. 645. Collectieve weerspannigheid niveau 3
Tekst volgens Justel, bijgewerkt tot 2 april 2026, op 12 oktober 2026 vergeleken met de bron. Laatst gewijzigd bij de wet van 16 maart 2026, volgens de noten van Justel.
Indien de weerspannigheid wordt gepleegd door twee of meer personen die zich, al dan niet na een voorafgaande afspraak, daartoe verenigen, wordt dit misdrijf bestraft met een straf van niveau 3.
Bij de keuze van de straf of de maatregel en de zwaarte ervan neemt de rechter in overweging dat het misdrijf een integriteitsaantasting van de tweede of de derde graad tot gevolg heeft.
Wat dit strafniveau inhoudt (art. 36 van boek I)
De straf van niveau 3 bestaat uit een gevangenisstraf van meer dan drie jaar tot ten hoogste vijf jaar of een behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan twee jaar tot ten hoogste vier jaar. Bij aanneming van verzachtende omstandigheden wordt die straf vervangen door een van de straffen van niveau 2 of 1.
Bijkomende straffen, verzachtende omstandigheden, herhaling en samenloop: zie art. 37 tot 65 van boek I.
Oud Strafwetboek van 1867: art. 272 (koppeling zeker). Oude tekst: hetstrafwetboek.be/mapping
Oud Strafwetboek van 1867: art. 272bis (koppeling zeker). Oude tekst: hetstrafwetboek.be/mapping
Wijzigingen volgens Justel
(1) <W 2026-03-16/08, art. 113, 005; Inwerkingtreding : 01-09-2026>
In het Strafwetboek van 1867
Oud art. 272 zeker · 85%De collectieve weerspannigheid keert terug in artikel 645, maar het viervoudige onderscheid naargelang voorafgaande afspraak en wapendracht verdwijnt. In de plaats komt één straf van niveau 3, tegenover de oude opsluiting van vijf tot tien jaar voor de gewapende samenspannende weerspannigen.
(Zie NOTA 1 onder TITEL) Wordt de weerspannigheid gepleegd door verscheidene personen en ten gevolge van een voorafgaande afspraak, dan worden de weerspannigen die wapens dragen, veroordeeld tot (opsluiting van vijf jaar tot tien jaar) en de andere tot gevangenisstraf van een jaar tot vijf jaar.
Is de weerspannigheid niet het gevolg van een voorafgaande afspraak, dan worden de gewapende schuldigen gestraft met gevangenisstraf van een jaar tot vijf jaar, en de andere met gevangenisstraf van drie maanden tot twee jaar.
Oud art. 272bis zeker · 80%De collectieve weerspannigheid wordt bestraft met een straf van niveau 3 en het lichamelijke gevolg is uitdrukkelijk een verzwarende factor die de rechter in overweging neemt, net zoals in de oude bepaling. Het gevolgcriterium is wel geherformuleerd als een integriteitsaantasting van de tweede of de derde graad.
Indien het feit een ziekte of ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid tot gevolg heeft, is weerspannigheid gepleegd door verscheidende personen, met of zonder voorafgaande afspraak en met of zonder wapens, een verzwarende factor.
Oud art. 274 waarschijnlijk · 60%De facultatieve bijkomende geldboete bij weerspannigheid bestaat niet meer als aparte regel, want de geldboete zit vervat in de strafniveaus van de weerspannigheid (art. 644) en de collectieve weerspannigheid (art. 645). De aparte vermelding van de hoofden en uitlokkers keert niet letterlijk terug; de weerspannigheid door twee of meer personen die zich daartoe verenigen is in art. 645 een eigen misdrijf van niveau 3, en de ontzetting van rechten is een algemene bijkomende straf van boek I geworden (art. 47).
In alle gevallen waarin gevangenisstraf wegens weerspannigheid wordt uitgesproken, kunnen de schuldigen bovendien worden veroordeeld tot geldboete van zesentwintig euro tot tweehonderd euro.
De hoofden van de weerspannigheid en zij die deze uitgelokt hebben, kunnen bovendien worden veroordeeld (...) tot ontzetting van rechten overeenkomstig artikel 33.
Overgangsblad: nieuwe en oude tekst voluit, om af te drukken →
Niet-officiële tekst. Tekst volgens Justel, bijgewerkt tot 2 april 2026. De enige officiële versie is het Belgisch Staatsblad.